Bước vào trade vàng, bạn sẽ gặp một rừng thuật ngữ. Bài này giải thích 20 khái niệm cốt lõi bằng tiếng Việt dễ hiểu, đủ để bạn đọc hiểu phần lớn hướng dẫn và không bị "ngợp".
Sản phẩm và giá
XAUUSD là gì?
XAUUSD là ký hiệu cặp vàng/đô la Mỹ. XAU là mã của vàng, USD là đô la. Giá XAUUSD cho biết một ounce vàng đổi được bao nhiêu USD. Đây là sản phẩm chính khi "trade vàng".
Pip là gì?
Pip là đơn vị đo mức thay đổi giá nhỏ nhất thông dụng. Với vàng, nhiều người tính "pip" theo bước giá 0.1 hoặc theo từng USD giá tuỳ sàn. Điều bạn cần nhớ: pip càng lớn thì lời/lỗ trên mỗi lot càng nhiều.
Lot là gì?
Lot là đơn vị khối lượng giao dịch. Với vàng, 1 lot tiêu chuẩn thường tương đương 100 ounce. Lot nhỏ nhất là 0,01 lot (micro). Lot càng lớn, mỗi bước giá càng ảnh hưởng mạnh tới tài khoản — đây là lý do tính lot đúng rất quan trọng.
Volume (khối lượng) là gì?
Volume là tổng khối lượng lot bạn giao dịch. Hoàn phí (backcom) được tính trên volume này, không phụ thuộc lời hay lỗ.
Chi phí giao dịch
Spread là gì?
Spread là chênh lệch giữa giá mua (Ask) và giá bán (Bid). Đây là chi phí bạn trả ngay khi vào lệnh. Spread càng thấp càng lợi. Tài khoản ECN thường có spread từ 0.0 pip nhưng thu thêm commission.
Commission là gì?
Commission là phí hoa hồng cố định trên mỗi lot (thường ở tài khoản ECN/Raw). Tổng chi phí thật của bạn = spread + commission.
Swap (phí qua đêm) là gì?
Swap là khoản phí (hoặc cộng) khi bạn giữ lệnh qua đêm. Có thể âm hoặc dương tuỳ chiều lệnh. Giữ lệnh nhiều ngày thì swap cộng dồn đáng kể — đọc thêm về spread và swap.
Slippage (trượt giá) là gì?
Trượt giá xảy ra khi lệnh khớp ở mức khác giá bạn bấm, thường lúc thị trường biến động mạnh (giờ tin tức). Sàn khớp lệnh nhanh sẽ giảm trượt giá.
Backcom / hoàn phí là gì?
Backcom là việc đối tác IB trả ngược cho bạn một phần phí giao dịch. Với NHK là 13$/lot vàng, trả cả khi lệnh thua. Xem chi tiết backcom là gì.
Quản trị vốn
Đòn bẩy (Leverage) là gì?
Đòn bẩy cho phép bạn mở lệnh lớn hơn số vốn thật, ví dụ 1:100 hay 1:1000. Nó khuếch đại cả lợi nhuận lẫn rủi ro — dùng đòn bẩy cao mà không quản trị vốn là cách cháy tài khoản nhanh nhất.
Margin (ký quỹ) là gì?
Margin là số tiền bị "giữ" để mở một lệnh. Đòn bẩy càng cao thì margin cần càng ít. Margin không phải phí, nó được trả lại khi bạn đóng lệnh.
Margin Call là gì?
Margin Call là cảnh báo khi tài khoản không còn đủ ký quỹ duy trì lệnh. Nếu tiếp tục lỗ, sàn sẽ tự đóng lệnh (Stop Out) để bảo vệ. Đây là tín hiệu bạn đã vào lệnh quá lớn so với vốn.
Balance và Equity khác gì nhau?
Balance là số dư khi không có lệnh nào đang mở. Equity là số dư thời gian thực đã cộng/trừ lời lỗ của các lệnh đang mở. Khi có lệnh, Equity mới là con số phản ánh đúng tài khoản.
Stop Loss là gì?
Stop Loss (SL) là lệnh cắt lỗ tự động ở mức giá bạn đặt trước. Đây là công cụ bảo vệ quan trọng nhất — trade vàng không đặt SL là tự sát.
Take Profit là gì?
Take Profit (TP) là lệnh chốt lời tự động khi giá chạm mục tiêu. Bạn có thể ước tính lời/lỗ trước bằng máy tính lãi/lỗ.
Tỷ lệ Risk:Reward là gì?
Risk:Reward (R:R) so sánh mức lỗ dự kiến với mức lời kỳ vọng của một lệnh. R:R tối thiểu 1:2 giúp bạn có lời về dài hạn dù tỷ lệ thắng dưới 50%.
Nền tảng và lệnh
MT4 / MT5 là gì?
MetaTrader 4 và 5 là hai nền tảng giao dịch phổ biến nhất, có trên máy tính và điện thoại. Xem MT4 & MT5 là gì để bắt đầu.
ECN / STP là gì?
ECN và STP là các mô hình khớp lệnh đưa lệnh của bạn thẳng ra thị trường (thay vì sàn ôm lệnh). Tài khoản ECN thường có spread thấp hơn, phù hợp với người trade vàng khối lượng.
Lệnh Buy và Sell là gì?
Buy (mua) là đặt cược giá tăng; Sell (bán) là đặt cược giá giảm. Trong CFD vàng, bạn kiếm lời được ở cả hai chiều, khác với mua vàng vật chất.
Tài khoản Demo là gì?
Demo là tài khoản dùng tiền ảo để luyện tập không rủi ro. Hãy tập trên demo cho quen thao tác và kỷ luật trước khi vào tiền thật.
Đã nắm thuật ngữ? Học trade vàng bài bản từ đầu
Khoá Vỡ Lòng của NHK dạy bạn từ khái niệm tới thao tác đặt lệnh thật — miễn phí, đọc trọn trên web không cần đăng ký.
Câu hỏi thường gặp
Người mới cần biết những thuật ngữ nào trước?
Bốn thứ quan trọng nhất: lot (khối lượng), spread (chi phí vào lệnh), đòn bẩy (khuếch đại rủi ro) và Stop Loss (cắt lỗ). Nắm chắc bốn cái này là bạn đã tránh được phần lớn sai lầm chết người của người mới.
Pip và point khác nhau thế nào khi trade vàng?
Với vàng, cách tính "pip" thay đổi theo sàn — có sàn tính theo bước 0.1, có sàn tính theo từng USD giá. Đừng quá bận tâm tên gọi; điều cần nhớ là biết mỗi bước giá bằng bao nhiêu USD trên 1 lot của bạn, rồi tính rủi ro theo đó.
Đòn bẩy cao có tốt không?
Đòn bẩy cao cho phép mở lệnh lớn với vốn nhỏ, nhưng nó khuếch đại rủi ro tương ứng. Người mới nên dùng đòn bẩy thấp và quản trị vốn 1–2% mỗi lệnh, thay vì lạm dụng đòn bẩy để "gồng lời".